Wat hebben de verdwijning van paardenmest en de introductie van kabeltelevisie met elkaar te maken? Waarom is het beter om dronken achter het stuur te stappen dan te gaan lopen? Onverwachte, verrassende en prikkelende vragen. Of het nu gaat om prostituees, zelfmoordterroristen, klimaatdeskundigen of artsen: zij worden uiteindelijk allemaal gedreven door economische prikkels.

SuperFreakonomics is niet wat het lijkt. Achter de schreeuwerige verpakking zit een consistente kijk op de wereld. Het is de blik van Steven Levitt, een empirisch ingestelde micro-econoom. Van het vorige boek dat Levitt schreef, Freakonomics, zijn wereldwijd meer dan vier miljoen exemplaren verkocht. Daarmee is het het best verkochte economieboek van de laatste vijf jaar, misschien wel van de laatste vijftig jaar. Goede kans dat hun nieuwe boek dit record gaat overtreffen, want het is minstens zo goed als het vorige.

Het verfrissende aan SuperFreakonomics is dat er in dit boek geen aanbevelingen staan om bijvoorbeeld de handel en wandel van artsen te veranderen. Daar gaat het de auteurs niet om. Waar het om gaat, is het ontdekken van de onverwachte kanten van ons dagelijks leven. Daar is naast een economische bril nog één ding voor nodig: een gevoel voor cijfers en handigheid om daar een boodschap uit te halen.

Wie Steven Levitt kent, weet dat hij de vloer aanveegt met kwantitatief onderzoek. Hij zet daartegen de aanval in met eigen, creatief onderzoek op andermans terrein. Levitt geniet ervan dan met een resultaat te komen dat recht ingaat tegen alles wat er tot dat moment over het onderwerp is gezegd. Zo haalt hij in ‘Ongelooflijke verhalen over apathie en altruïsme’ het idee van veel psychologen en experimenteel economen onderuit dat mensen altruïstisch zijn ingesteld. Levitt speelt het altijd hard, in de traditie van economen van de universiteit van Chicago zoals Gary Becker en Milton Friedman. Dubner weet dat mooi te verpakken.

Gelukkig is het plezier in het doen van onverwachte ontdekkingen zijn belangrijkste motivatie, anders zou het boek te veel het karakter van een afrekening hebben gekregen. Het is met dit boek als met een goede roman: het gaat niet om de verpakking, je moet kijken wat erachter steekt. Wie door alle bizarre verhalen weet heen te kijken, heeft een mooi economieboek in handen. Maar ook wie dat niet doet hoeft zich op een lange reis niet te vervelen.